Sự nghiệp dự phòng không phải nghề tay trái. Đó là sổ bảo hiểm cho tương lai của bạn

“Em nghe đến sự nghiệp dự phòng là nghĩ ngay đến bán hàng online hay kiếm một nghề tay trái để làm thêm”

Đây không phải là lần đầu tiên mình nhận được tin nhắn với nội dung này. Bởi chúng ta đã quen với việc hiểu "dự phòng" là làm thêm một công việc khác để tăng thu nhập, nhưng đây không phải điều mình muốn nói đến khi nhắc về sự nghiệp dự phòng.

Với mình, sự nghiệp dự phòng không phải là một công việc phụ. Nó là một nền tảng được xây dựng để dù một ngày nào đó cuộc sống hiện tại gặp biến động, bạn vẫn còn một cách khác để tạo ra giá trị và nuôi sống bản thân.

Nó không thay thế công việc chính, mà giúp bạn không phải đặt toàn bộ tương lai của mình vào một chiếc giỏ duy nhất.

Có 1 câu hỏi mà mình nghĩ ai cũng nên tự hỏi mình ít nhất một lần: Nếu 1 ngày công ty tái cấu trúc, AI thay đổi cách vận hành và vị trí của bạn không còn được xem là quan trọng như trước thì sao?

Hoặc công ty chuyển địa điểm làm việc, đổi sếp, đổi bộ máy khiến môi trường không còn phù hợp với mình thì sao? Có thể bạn vẫn đi làm mỗi ngày, nhưng tiếng nói không còn nhiều như trước, cơ hội dần thu hẹp, hoặc phải chấp nhận một vai trò khác để tiếp tục ở lại.

Lúc đó, bạn còn cách nào khác để lựa chọn chủ động mà không bị ngoại cảnh tác động không?

Nếu câu trả lời là "không", thì có lẽ điều bạn đang thiếu không phải là sự chăm chỉ. Phần lớn chúng ta đều đã rất nỗ lực với công việc của mình. Điều còn thiếu là khả năng chống chịu của sự nghiệp.

Chúng ta có thể rất giỏi trong một vai trò, nhưng lại chưa chuẩn bị cho tình huống vai trò ấy không còn đủ để bảo vệ cuộc sống của mình.

Nhiều người tin rằng sự ổn định đến từ việc có một công việc tốt, một công ty lớn hay một mức lương đủ cao. Điều đó đúng, nhưng chỉ đúng trong những giai đoạn mọi thứ vẫn diễn ra như kế hoạch.

Thực tế, sự ổn định bền vững hơn đến từ việc bạn có nhiều hơn một cách để tạo ra giá trị cho thị trường. Công việc chính vẫn có thể là nguồn thu nhập lớn nhất. Nhưng bên cạnh đó, bạn từng bước xây dựng thêm những tài sản khác cho sự nghiệp của mình.

Đó có thể là một kỹ năng mà người khác sẵn sàng trả tiền để học hoặc thuê bạn thực hiện. Đó cũng có thể là một dịch vụ được xây dựng từ những kinh nghiệm bạn đã tích lũy sau nhiều năm đi làm, để giá trị của bạn không còn chỉ gắn với chức danh hay công ty hiện tại.

Dần dần, bạn có thể tạo ra một sản phẩm số, xây dựng một nhóm khách hàng tin tưởng hoặc một thương hiệu cá nhân đủ rõ để khi có nhu cầu, người khác chủ động tìm đến.

Điều quan trọng hơn cả là bạn đang từng bước tạo cho mình một công việc tự chủ , ý nghĩa hơn từ chính những gì mình đã sống, đã làm và đã hiểu.

Thêm nữa là bạn không làm những điều ấy với tâm thế muốn nghỉ việc ngay lập tức. Bạn cũng không cần tạo áp lực phải kiếm thêm thật nhiều tiền trong thời gian ngắn. Bạn đang âm thầm tạo cho mình một con đường thứ hai, để nếu cuộc sống đổi chiều, bạn không phải bắt đầu lại từ con số 0.

Mình thích ví sự nghiệp dự phòng giống như 1 sổ bảo hiểm

Không ai mua bảo hiểm sau khi tai nạn đã xảy ra. Không ai đợi đến lúc rơi xuống nước mới bắt đầu học bơi. Cũng chẳng ai mất việc rồi mới nghĩ đến việc lập quỹ dự phòng. Những điều quan trọng nhất thường được chuẩn bị khi mọi thứ vẫn còn bình yên.

Sự nghiệp cũng vậy. Bạn không xây dựng nó vào thời điểm khủng hoảng, bởi khi đó bạn sẽ phải ra quyết định trong trạng thái áp lực và lo lắng. Bạn xây dựng nó từ hôm nay, khi mình vẫn còn công việc, vẫn còn thu nhập và vẫn còn đủ bình tĩnh để từng bước thử nghiệm, học hỏi và điều chỉnh.

Thế giới đang thay đổi nhanh hơn bao giờ hết. Một nghề có thể dần biến mất. Một công ty có thể tái cấu trúc chỉ sau một thông báo. Một kỹ năng từng rất giá trị cũng có thể trở nên phổ biến chỉ trong vài năm.

Nhưng có một thứ khó bị thay thế hơn nhiều. Đó là khả năng biến kiến thức, kinh nghiệm và những gì bạn đã tích lũy thành giá trị mà người khác sẵn sàng trả tiền. Khi có năng lực ấy, bạn không chỉ có thêm một nguồn thu nhập. Quan trọng hơn, bạn có thêm nhiều lựa chọn cho tương lai của mình.

Và có lẽ, điều quý giá nhất mà sự nghiệp dự phòng mang lại không chỉ nằm ở số tiền bạn kiếm được mỗi tháng. Nó là cảm giác bình tĩnh khi đối diện với những biến động mà cuộc sống luôn có thể mang đến. Là sự tự tin để biết rằng nếu một cánh cửa khép lại, mình vẫn còn một con đường khác để bước tiếp.

Đó mới là sự an tâm thật sự. Không phải vì cuộc đời sẽ không còn biến cố, mà vì bạn đã chuẩn bị cho mình đủ năng lực để đi qua những biến cố ấy.